Dr inż. Katarzyna Olczak

Dr inż. Katarzyna Olczak, behawiorysta koni, praktykująca instruktorka jazdy konnej i hipoterapii. Odbyła dwa semestralne staże naukowe w zagranicznych ośrodkach badawczych (w Teksasie i w Danii). Najbardziej lubi pracę z młodymi końmi. Wyznaczyła sobie cel zbudowania mostu pomiędzy nauką, a praktyką, co jest niezbędne dla podnoszenia dobrostanu koni.

Za tak poważnie brzmiącymi tytułami kryje się dziewczyna, która od dziecka kochała zwierzęta, naturę i ruch. Obcowanie z końmi idealnie łączy te zamiłowania, dlatego Kasia każdą wolną chwilę spędzała w stajni pomagając przy koniach w zamian za lekcje jazdy.

Dodatkowo Kasia jest pasjonatką sportu, co jak sama podkreśla pozwala jej często zrozumieć konie podczas wysiłku, a wiedzę wyniesioną z treningów wykorzystuje do usprawniania jeźdźców.

Dzięki ciężkiej pracy zdobyła doświadczenie dużo większe, niż przeciętny jeździec, który nieraz wsiada na gotowego konia. Jako licealistka zaczęła marzyć o psychologii zwierząt, jednak wtedy nie było tego typu kierunków studiów, więc wybór padł na zootechnikę. W trakcie kształcenia kładła nacisk na przedmioty o koniach i zachowaniu zwierząt, przy czym cały czas aktywnie pracowała jako instruktor i hipoterapeuta. Pracę inżynierską napisała o agresji u koni, a magisterską o stresie w trakacie wstępnego szkolenia koni metodami naturalnymi.

Po studiach Kasia przepracowała przy koniach rok, biorąc udział w kilku dodatkowych szkoleniach, jednak jej wewnętrzna potrzeba rozwoju podpowiadała jej, że to za mało. Zapisała się na studia doktoranckie, została przyjęta i przez kilka lat dzieliła swój czas między pracą z końmi, a zgłębianiem się w artykuły naukowe. Wyjechała na staż naukowy do Danii, gdzie uczyła się pod okiem Janne Winther Christensen, uwczesnej przewodniczącej ISES (International Society for Equitation Science). Następnie napisała pracę doktorską o zdolnościach uczenia się i motywacji pokarmowej u koni. Pracę oparła na młodych koniach huculskich, które nie miały zbyt dużego kontaktu z człowiekiem. Przygotowania do przeprowadzenia doświadczenia polegały na przyzwyczajeniu koni do człowieka, wychodzenia na arenę treningową, oraz zakładania pasa do pomiaru tętna – czyli wszystko zaczęło się od habituacji. Następnie uczyła konie różnych zadań, także praca doktorska nie była oderwana od praktycznego kontaktu z końmi.
Całe lata spędziła na zgłębianiu trudnej literatury naukowej, skupiając się głównie na zagadnieniach psychologii, teorii uczenia i motywacji, co ukształtowało jej obecne poglądy. Po obronie wyjechała na 4,5 miesiąca na staż naukowy do Teksasu w Stanach Zjednoczonych, gdzie pomagała przy różnych projektach.

Obecnie skupia się na edukowaniu ludzi, jest członkiem ISES, stara się szerzyć wiedzę dla dobra koni. Najważniejszymi założeniami w jej pracy jest obalanie mitów i stereotypów, które krzywdzą konie, podąrzanie za potrzebami koni, szerzenie świadomości o dobrostanie tych zwierząt i szkolenie koni dopasowane do indywidualnych predyspozycji. Stara się być obiektywna i uważa, że w każdym systemie można znaleźć niesamowitych trenerów, tak jak również tych, którzy ignorancją krzywdzą konie. Podpiera się wiedzą naukową tworząc most między nauką, a praktyką. Jej zdaniem znajomość teorii uczenia pozwala zrozumieć wiele procesów istotnych w treningu koni, które często są niezależne od wybranej techniki i stylu jazdy. Podkreśla, że praca z koniem musi iść w parze ze zrozumieniem ich mowy ciała, zaspokojeniem potrzeb fizjologicznych i psychologicznych, a uczenie nie może być oderwane od budowania relacji.

Wybrane publikacje:

  1. Winther Christensen J., Olczak K., Palmec R., Thodberg K. (2018) The effect of shelter design on shelter use by Icelandic horses in the winter period. Journal of Veterinary Behavior 27, 47-54.
  2. Olczak K., Winther Christensen J., Klocek C. (2018). Food motivation in horses appears stable across different test situations. Applied Animal Behaviour Science 204, 60-65.
  3. Olczak K., Nowicki J., Klocek C. (2015) Motivation, stress and learning – critical characteristics that influence the horses’ value and training method. Annals of Animal Science 16 (3), 641-652.
  4. Olczak K., Klocek C. (2014) A review of aggressive bahavior in horses. AD AD ALTA: Journal of Interdisciplinary Research 4 (2), 62-65.
  5. Olczak K., Tischner M. (2013) Stress intensity in young hucul horses during grooming and training. University of West Hungary Press Sopron, 411-414.